Terug naar mijn overgrootvader Jacobus

De percelen weilanden, akkers en bossen rond Fort de Roovere waren ooit eigendom van mijn overgrootvader Jacobus Bogers. Jacobus werd geboren in Heerle op 23 februari 1831 en overleed op 18 februari 1902 in Lepelstraat.
Op 24 november 1878 vond bij de notaris de overdracht plaats van verschillende percelen weilanden en mastbos. Jacobus werd eigenaar nadat hij de grond bij een publieke verkoop, een veiling dus, had gekocht.
Voor de prijs van Hfl. 2450,00.
Tegenwoordig zouden we zeggen: een koopje! ??

Het originele koopcontract is nog steeds in het bezit van de familie. Wie geïnteresseerd is, kan het koopcontract bekijken op mijn website:Jacobus had in de omgeving ook een boerderij en was bovendien bakker aan de Oude Molen in Halsteren. En daar zat natuurlijk een praktische gedachte achter. Een bakker heeft vuur nodig, en voor vuur heb je hout nodig.
Vandaar dat Jacobus de bossen rond Fort de Roovere had aangeschaft om zijn bakkersoven mee te stoken.

"Brood op de plank, maar eerst hout in de oven!"

Kaart van Fort de Roovere

Er is ook een oude kaart van het Fort in het bezit van de familie Bogers.
Op die kaart zijn de contouren van het fort nog goed zichtbaar.
De percelen genummers volgens het kadaster.
De kaart heeft duidelijk een werkzaam leven achter de rug.
Hij is intensief gebruikt om de verschillende percelen aan te duiden en zit vol vouwen, scheuren en zelfs gaten.
Geen mooie kaart die jarenlang netjes in een lade heeft gelegen dus, maar eentje waar waarschijnlijk flink mee gewerkt is.

Van Jacobus naar oom Harrie

Jacobus had vijf kinderen, waaronder mijn opa Petrus en Henricus. Henricus werd later eigenaar van de percelen en gaf deze als erflater door aan Harrie Bogers. En die Harrie was weer een broer van mijn vader Gommert. Dus ja, zoals wij het in de familie gewoon konden zeggen: Oom Harrie was eigenaar van Fort de Roovere. Nou ja, niet het hele fort zoals we het nu kennen natuurlijk, maar wel de percelen grond en het bos dat bij het fort hoorde.

Het Boske van oom Harrie
Als kind ging ik met mijn vader regelmatig naar “Het Boske van oom Harrie”, zoals wij dat in familiekring noemden. Oom Harrie was een soort rentenier, net als zijn oom Henri. Maar een rentenier moest natuurlijk ook eten en drinken. Om wat bij te verdienen deed oom Harrie daarom ook wat in- en verkopen op de aardappeltermijnmarkt. Ik weet nog goed dat hij bij ons thuis op Hoeve 't Slot regelmatig naar de telefoon greep om de aardappelprijzen op te vragen.
En wanneer hij weer eens goed gekocht of verkocht had, kwam hij met een grote glimlach uit de kamer en zei tegen mijn moeder: “Geef mij nog maar een borreltje.” “Dat is goed”, zei mijn moeder. Maar daarna kwam er meestal nog iets achteraan: “Breng de volgende keer zelf maar een fles jenever mee, want je hebt hier al een paar flessen verbeld!” Zo ging dat vroeger.

De gronden naar de gemeente Halsteren
De aardappeltermijnmarkt legde blijkbaar ook niet altijd gouden eieren. Om toch in zijn onderhoud te voorzien, verkocht oom Harrie zo nu en dan wat percelen aan de gemeente Halsteren. De heer J. Sinke heeft hierover een boekje geschreven:
Kroniek van de Roovere. Daarin wordt beschreven hoe de overdracht van de gronden uiteindelijk tot stand is gekomen. Maar genoeg geschiedenisboeken.
Want voor mij begint het echte verhaal natuurlijk bij mijn herinneringen aan Het Boske van oom Harrie.

Een schoon bos...
en een heel bijzonder toilet

Samen met zijn vrouw Liza verbleef oom Harrie regelmatig op Fort de Roovere. Ze hadden daar een stukje grond dat ze allebei netjes onderhielden. Ik herinner me nog de schoongeveegde bospaden. Er was bijna geen dennennaald of eikenblad te vinden. Het stukje bos waar zij verbleven was behoorlijk heuvelachtig. Boven op een heuvel stond een heuse W.C.-pot, verstopt achter een groene deur. En natuurlijk gingen wij daar als nieuwsgierige kinderen eens kijken. Je kon er je kont nauwelijks in keren! Bij een grote behoefte moest je dus in één keer goed op de por terechtkomen.
En als dat lukte, hoorde je de rest soms een meter of wat naar beneden kletsen. Wat hadden we daar een lol om! Het was misschien geen vijfsterrenhotel, maar het wc-hok had wel een prachtig uitzicht. Zowel naar boven als naar onder ;-)

De mysterieuze huisjes
Er stonden nog een paar andere kotjes of kleine huisjes. Daar rook het altijd een beetje muf. Eigenlijk ook niet zo vreemd, want er lagen dekens, kussens en allerlei andere spullen opgeslagen. En van ventilatie hadden ze nog nooit gehoord. In een van de huisjes stond een tafel met stoelen. De gemeentewerkers die in de buurt werkten, gebruikten het als schuilplaats. Ze konden er koffie drinken en soms een potje kaarten. En volgens mij had oom Harrie daar ook nog een andere belangrijke voorziening verstopt... Zijn fles jenever. Want hij ging toch wel opvallend vaak even naar binnen.
Toeval? Ik begin daar inmiddels toch mijn twijfels over te krijgen!

Kamperen op het Fort

Later, toen ik zelf een gezin had, gingen we daar met mijn vrouw en kinderen regelmatig kamperen. Veel had je niet nodig. Een tentje. Een paar klapstoelen. Een goed gevulde koelbox. De kinderen mee. En je had een hele middag plezier. We slenterden door de bossen en speelden een potje voetbal op het weiland, waar we vanuit onze luie stoelen prachtig uitzicht op hadden. We genoten van de eekhoorntjes en konijntjes die vrolijk rondhuppelden en zich vervolgens weer snel in hun holen verstopten. Soms waren oom Harrie en tante Liza er ook. Dan was het heerlijk om op een zonnige zomerdag gezellig een potje te kletsen. Oom Harrie genoot ondertussen ergens in het bos van een dikke sigaar. Dat kon toen allemaal nog.
En tante Liza?
Die had volgens mij af en toe wel wat gemopper op oom Harrie. Maar ja, dat hoorde er waarschijnlijk ook een beetje bij.

Het Boske krijgt zijn oude bestemming terug
Na het overlijden van oom Harrie en tante Liza kreeg het stukje grond, oftewel Het Boske, langzaam zijn oorspronkelijke bestemming weer terug. Een groot gedeelte werd opnieuw onder water gezet. Net zoals vroeger, toen het gebied rond het fort onder water kon worden gezet om Fort de Roovere te verdedigen tegen vijanden. Waar vroeger de familie Bogers haar grond bezat, koeien liepen en asperges werden gestoken, ontstond weer het landschap dat hoorde bij het oude verdedigingswerk. Het Fort kreeg zijn geschiedenis terug. Maar voor mij bleef het altijd ook een beetje:
Het Boske van oom Harrie.

Fort de Roovere van de andere kant bekeken

Tegenwoordig is Fort de Roovere een bron van inspiratie voor jong en oud. Er is van alles te beleven, het hele jaar door.
Wandelen, fietsen, genieten van de natuur, de Mozesbrug bekijken, de Pompejustoren beklimmen of gewoon gezellig met de familie op pad. Eigenlijk een beetje zoals vroeger. Wanneer Nellie en ik, onder de naam #frankennellie, op de fiets langs Het Boske rijden, komt er soms ineens van alles terug. Dan ruik ik in gedachten weer het muffe beddengoed dat in de huisjes lag. De rook van de dikke sigaar van oom Harrie.
Ik hoor tante Liza weer een beetje mopperen. En ik kijk naar het landschap waar vroeger de koeien liepen en asperges werden gestoken door de familie Bogers. Dan besef je dat een landschap kan veranderen, maar dat herinneringen gewoon blijven liggen. Soms verstopt tussen de bomen. En soms komen ze ineens weer boven drijven wanneer je er langs fietst.
Dit is Fort de Roovere van de andere kant bekeken.
Niet alleen als historisch verdedigingswerk. Maar ook als een stukje van onze eigen familiegeschiedenis. En voor mij zal het waarschijnlijk altijd blijven:
Het Boske van oom Harrie.